rusland sancties

Mobiele communicatie, online bankieren en sancties

De sancties tegen Rusland beperken de mobiele communicatie en mogelijkheden van online bankieren in het land. De afhankelijkheden die hierdoor aan het licht komen zijn in ieder geval zeer leerzaam.

Banken en bankpassen

Bijna direct na de Russische inval in Oekraïne is het land uitgesloten van SWIFT. Effectief is het daardoor onmogelijk geworden betalingen te verrichten van een Russische bankrekening naar een rekening in een SWIFT land. Het omgekeerde geldt daarbij uiteraard ook. Verder zijn drie grote Russische banken op een additionele zwarte lijst gezet.

Voor de doorsnee Rus zouden die sancties weinig directe gevolgen moeten hebben. Zoveel buitenlandse transacties zijn er immers ook weer niet. Het venijn zit elders. Om te beginnen kunnen de Russische banken geen bestellingen meer plaatsen voor de chips in bankpassen. Dat is Westerse technologie en de banken zijn blacklisted.

Rusland moet dus op zoek naar een andere technologie. Bij China aankloppen is de meest waarschijnlijke optie, maar dat heeft de nodige gevolgen. De Chinese versie van SWIFT en de bankpas technologie is niet compatibel met de bestaande standaarden. Alle bankpassen zullen dus vervangen moeten worden en de achterliggende processen dienen te worden aangepast. Kosten van operatie en tijdsbeslag zijn onbekend.

Mobiele communicatie

Dit is echter niet de enige pijn rond bankieren die Rusland lijdt door de opgelegde sancties. Als de blik wordt gericht op mobiele communicatie valt op hoe zeer dat een onderschat risico is. Inmiddels hebben Ericsson, Nokia en Huawei aangegeven de activiteiten in Rusland te stoppen. Bij de twee Europese leveranciers kan worden uitgegaan van het echt stoppen. Of Huawei achter de schermen niet doorgaat met leveren is niet uit te sluiten. Wat dat betreft heeft het bedrijf een dubieuze reputatie.

Maar zelfs als zou Huawei of ZTE in Rusland aan de slag gaan, de omvang van het bestaande mobiele netwerk is enorm. Van standaardisatie is geen sprake. Het ontbreekt aan de mensen en materialen om alles van Ericsson en Nokia te vervangen voor ene nieuwe vendor. De kosten hiervoor zijn ook te groot voor de telco’s.

Kwaliteit

Het gevolg daarvan is dat de kwaliteit van het mobiele netwerk in Rusland de komende periode achteruit zal gaan. Bestaande voorraden bij de operators zijn beperkt. Wie sterk afhankelijk is van mobiele communicatie zal dat gaan merken.

Een van de sectoren die zwaar leunt op betrouwbare mobiele communicatie is de financiële. Ook in Rusland is online bankieren en mobiel betalen behoorlijk ingeburgerd, zeker in de steden. Of dat nog lang mogelijk is mag betwijfeld worden. Online bankieren stelt namelijk als voorwaarde dat er connectiviteit is, een betrouwbaar netwerk en speciale apps van de banken.

Apps van banken

De kwaliteit van het netwerk gaat met het vertrek van de drie grote netwerkleveranciers achteruit. Hoe veilig het Russische internet is, blijft gissen. Maar in ieder geval zit er rond de certificaten nog een probleem waarvoor de oplossing niet in zicht is. Wel is al duidelijk dat de online apps een probleem zijn. Huawei heeft een paar dagen terug de apps van VTB, Otkritie en Promsvyazbank van de eigen online marktplaats gehaald. De betaalopties van Google en Apple zijn al enige tijd verdwenen, apps voor Russische banken zomaar verdwijnen.

De afhankelijkheid van mobiele communicatie, een hele keten die begint bij de zendmasten en die eindigt bij de apps op een smartphone, is al vaker beschreven. Rusland is een betreurenswaardige en tegelijk onvermijdelijke testcase omdat het sancties over zich heeft afgeroepen waarvan het de impact niet heeft voorzien, online bankieren is daar een zeer goed voorbeeld van.