De term 4.0 begrijpen, betekent Duitsland kennen

Weg naar Industrie 4.0In Duitsland komt de term 4.0 regelmatig voor. Nederlanders kennen het vooral in de samenstelling “Industrie 4.0”. Die combinatie is het oudst en meest bekend. Er is echter veel meer dat ondertussen voorzien wordt van die cijfers. Begrijpen waar dat voor staat helpt Duitse ondernemers en beleidsmakers beter te begrijpen.

Oorsprong begrip Industrie 4.0

Over de oorsprong van het begrip Industrie 4.0 is er de volgende anekdote. Ter voorbereiding op de opening van weer de Hannover Messe 2011 hebben medewerkers van Bundeskanzlerin Merkel contact opgenomen met de organisatie. Het protocol werd besproken en het thema. De behoefte van beide partijen om tegenwicht te bieden aan het Amerikaanse beurzen aanbod was groot. Om de aandacht van de wereldpers op Hannover en Duitsland te richten moest er een baanbrekende primeur zijn. Die werd niet verwacht, waardoor men gedwongen werd een opzienbarend thema te kiezen. Zo is “Industrie 4.0” gelanceerd, wat stond voor een werkgroep die de toekomst van de industrie besprak. Het rapport werd tijdens de Hannover Messe gepresenteerd en deelnemers van de werkgroep lieten zien wat zij onder die toekomst verstonden.

Eerste vertaling

De eerste vertaling van “Industrie 4.0” in de Nederlandse pers was, zoals te verwachten viel, een letterlijke overname van het begrip. Als uitleg werd volstaan met het verwijzen naar meer IT naar de werkvloer en meer IT om processen te controleren. Anno 2020 is dat in de perceptie van een groot deel van het Nederlandse bedrijfsleven en pers nog steeds waar het om gaat als Duitsers spreken over 4.0. Toegegeven, het begrip wordt bij de buren snel en veel gelinkt aan industriële processen. Maar daar blijft het niet meer bij.

Industrie 4.0 als containerbegrip

Duidelijk is dat de ideeën over Industrie 4.0 redelijk aansluiten op andere Engelse begrippen. Edge computing is daar een goed voorbeeld van. De term is gelanceerd vanuit de Amerikaanse vendoren. Aanbieders van sensoren wisten dat de data die zij meten en inzetten dicht bij de bron moet worden opgevangen en verwerkt. Dat daarvoor de term Edge computing gangbaar werd maakte hen weinig uit. Edge computing werd en wordt door Duitse ondernemingen gezien als een belangrijke component van Industrie 4.0. Het begrip zelf wordt zo geleidelijk een containerbegrip waar veel meer ontwikkelingen onder geschaard kunnen worden.

4.0 voor de burger

Als over 4.0 wordt gesproken of geschreven is dat vaak om producten en processen te beschrijven. Op een andere niveau komt het begrip inmiddels ook steeds vaker voor. Het is voor Nederlanders belangrijk te weten dat 4.0 actief wordt gekoppeld aan issues waar ook de consument, de burger, mee te maken gaat krijgen.

Het is daarvoor nodig de volgende lijn te kennen en te volgen. Industrie 4.0 betekent niets meer of minder dan een afscheid nemen van alle processen die sinds de industriële revolutie bestaan. Machines (sensoren) zullen namelijk meer werk overnemen. Die ontwikkeling stopt niet bij de fabriekspoorten. Ook het werk in kantoren, overheidsinstellingen en sectoren als landbouw- en veeteelt zal eveneens anders worden. Die ontwikkeling loopt parallel aan de verdere vergrijzing van de Duitse bevolking en de leegloop van landstreken.

4.0 bedreiging of kans?

Als er in Duitsland over “anything” 4.0 wordt gesproken is het dus goed te begrijpen dat achter het brede begrip het besef schuilgaat dat alles verandert. Voor sommigen is dat een regelrechte bedreiging, omdat werk en leefbaarheid op de helling gaan. Anderen zien dat de techniek 4.0 juist kansen biedt om die bedreigingen af te wenden. Zij hopen zo dat ondanks demografische wetmatigheden kan worden voorkomen dat sectoren omvallen of dat gebieden compleet leeglopen (zie ook deze link voor tv programma’s over het onderwerp).

Praten met Duitsers over industrie 4.0 met het idee dat dit een andere benaming voor IoT is kan dus een vreemde indruk achterlaten. Niet doorhebben dat 4.0 ook staat voor een fundamentele discussie over het leefbaar houden van regio’s en alles te maken heeft met het gevoelige punt van vergrijzing kan eveneens leiden tot weinig constructieve gesprekken.

 

(Afbeelding: Christoph Roser at AllAboutLean.com. [CC BY-SA]

Share: