De EU worstelt met de VRC

Terwijl er tussen de VS en VRC bijna een openlijke handelsoorlog wordt gevoerd en de EU terugslaat naar Washington door te komen met strafheffingen is er ook een strijd tussen de EU en VRC. Die haalt niet de voorpagina’s van de kranten, maar is daarom niet minder belangrijk.

Al geruime tijd zijn Chinese investeerders op shoppingtour door Europa. Enerzijds gaat het om projecten die als doel hebben de handel tussen de twee machtsblokken te faciliteren. Denk daarbij aan de havenfaciliteiten voor Chinese textiel nabij Marseille. Anderzijds gaat het om het kopen van bedrijven met technologieën die de Chinezen graag willen inzetten. In het eerste geval is er weinig ophef, in het tweede geval is het een ander verhaal.

Helemaal nu de VS de Chinezen investeerders daar dwarsboomt (zie de verboden deal tussen Qualcomm en Broadcom) overspoelt Chinees geld op zoek naar kennis de EU. Daarbij wordt de Unie en de lidstaten gedwongen keuzes te maken die voorheen niet nodig waren. Hoeveel robotmachines wil Duitsland in eigen handen houden? Hoeveel toeleveranciers van de TGV moeten echt Frans zijn? Het zijn complexe vragen, omdat de nationale belangen, buiten iets als de defensie industrie, in de meeste EU lidstaten nooit zo duidelijk zijn omschreven en men nu onder druk gedwongen wordt dat wel te doen.

Dat is een van de redenen waarom elke lidstaat nu bezig is het het definiëren van kritische infrastructuur en productiefaciliteiten. En dan is er ook nog de complicerende factor dat op tal van gebieden al sprake is van EU grensoverschrijdende samenwerking. Dat leidt bijvoorbeeld tot de bizarre situatie dat Duitsland via de regering in Brussel subtiel druk moet uitoefenen op de netwerkbeheerder Elia om te voorkomen dat een SGCC, een Chinees staatsbedrijf, aandelen van 50Hertz koopt. Dat is de netwerkbeheerder voor de regio Hamburg en de Bundesländer die vroeger de DDR vormden, inclusief geheel Berlijn.

Berlijn voelt er weinig voor de stroomvoorziening van de hoofdstad en tal val belangrijke industrie gebieden door een Chinees staatsbedrijf te laten beheren. Daarbij komt dat 50Hertz meer is dan een netwerkbeheerder, het is wereldleider voor de kennis en middelen die nodig zijn duurzame stroom in conventionele netten te leiden. Dat is precies het type kennis dat SGCC wil verkrijgen, want dat is niet alleen in de VRC, maar ook elders voornemens de productie van oude en nieuwe energieopwekking te combineren.

Vooralsnog is Elia bereid gevonden 20% van de aandelen van 50Hertz van een Australische investeerder over te nemen. Die partij wilde er van af en leek erg gecharmeerd door het Chinese bod. De politieke consequenties daarvan waren echter niet aantrekkelijk dus men was bereid de Belgen het beste bod te laten uitbrengen.

Daarmee is het probleem niet opgelost, want ook Elia (44% van de aandelen is in bezit van de Belgische overheid) staat al langer op de verlanglijst van bedrijven als SGCC. Elia is mede daarom van plan het nieuwe 50Hertz belang aan het Duitse KfW te verkopen en dat is een overheidsbank. Daarmee wordt Elia zelf een minder aantrekkelijke buit en de Duitsers hebben de garantie dat 50Hertz deel van de nationale boedel blijft.

Het laat zien dat het lastig is voor de EU om de nationale belangen veilig te stellen, maar dat het wel mogelijk is. En last but not least, daarbij worden de Chinese investeerders en overheden nadrukkelijk niet publiekelijk geschoffeerd zoals dat in Washington gebeurt.

Share: